Ulga termomodernizacyjna – zasady i warunki

Ulga termomodernizacyjna to doskonała okazja dla właścicieli nieruchomości, aby obniżyć koszty związane z modernizacją budynków. W artykule poznasz zasady i warunki korzystania z ulgi, dowiesz się, jakie wydatki można odliczyć oraz jakie są limity na rok 2025. Sprawdź, kto może skorzystać z tej ulgi i jakie są kluczowe zasady jej rozliczenia!

Ulga termomodernizacyjna to jedna z najczęściej wybieranych form wsparcia podatkowego przy modernizacji domu. Pozwala realnie obniżyć podatek, jeżeli inwestycja ma związek z poprawą parametrów energetycznych budynku. W 2026 roku zainteresowanie rośnie, bo koszty ogrzewania i przygotowania ciepłej wody nadal mocno obciążają domowe budżety.

Czym jest ulga termomodernizacyjna?

Ulga termomodernizacyjna to preferencja w podatku dochodowym, która polega na tym, że część poniesionych wydatków na termomodernizację można odliczyć od podstawy opodatkowania. W praktyce oznacza to, że podatnik wykazuje w zeznaniu rocznym określoną kwotę jako odliczenie, a jego dochód lub przychód do opodatkowania staje się niższy. Mechanizm jest prosty, ale wymaga spełnienia warunków formalnych i posiadania dokumentów. Najważniejszą ideą ulgi jest zmniejszenie zapotrzebowania na energię w budynku oraz zmniejszenie strat energii wynikających np. ze słabej izolacji lub nieszczelnej stolarki.

Wydatki muszą dotyczyć działań, które można zakwalifikować jako przedsięwzięcia termomodernizacyjne. Chodzi o prace i zakupy prowadzące do poprawy efektywności energetycznej, w tym modernizację systemu ogrzewania i podgrzewania wody. W wielu przypadkach ulga obejmuje też rozwiązania z obszaru odnawialnych źródeł energii, o ile mieszczą się w katalogu wydatków przewidzianym przepisami. Dla podatnika liczy się to, aby inwestycja była racjonalna, udokumentowana i zgodna z wymaganiami prawa budowlanego.

W uldze termomodernizacyjnej najważniejsze jest to, że odliczane są wydatki, które realnie poprawiają parametry energetyczne budynku i są potwierdzone dokumentami, najczęściej fakturą VAT.

Kto może skorzystać z ulgi termomodernizacyjnej?

Z ulgi korzystają przede wszystkim właściciele domów jednorodzinnych, ale prawo do odliczenia może przysługiwać również osobom, które mają udział w nieruchomości. W praktyce oznacza to, że uprawnieni są także współwłaściciele, o ile to oni ponieśli wydatki i mają na to dokumenty. Istotne jest, by dana osoba rozliczała podatek dochodowy i miała od czego odliczyć poniesione koszty. Ulga działa w rozliczeniu rocznym, więc powiązana jest bezpośrednio z podatkiem, a nie z samym wykonaniem prac.

W obiegu informacyjnym często pojawia się też temat lokali w budynkach wielorodzinnych oraz wspólnot. W różnych opracowaniach wskazuje się, że ulga jest dostępna również dla lokali mieszkalnych w budynkach wielorodzinnych i że w określonych konfiguracjach mogą z niej korzystać także wspólnoty mieszkaniowe. Warto jednak podkreślić, że sposób rozliczenia zależy od tego, kto jest podatnikiem i kto ponosi koszt, a także jak wygląda dokumentacja. Jeżeli masz wątpliwości, dobrze jest sprawdzić, czy modernizacja dotyczy Twojej części instalacji i czy faktury są wystawione na Ciebie.

Żeby ocenić, czy spełniasz warunki, najczęściej wystarczy odpowiedzieć sobie na kilka pytań, które porządkują sytuację formalną i podatkową:

• czy jesteś właścicielem albo współwłaścicielem budynku/lokalu, którego dotyczy termomodernizacja,
• czy ponosisz wydatki z własnych środków i masz je udokumentowane,
• czy inwestycja ma związek z poprawą efektywności energetycznej (a nie wyłącznie estetyką),
• czy rozliczasz podatek w Polsce i składasz roczne zeznanie PIT, w którym da się wykazać odliczenie.

Jeżeli na większość z tych punktów odpowiadasz twierdząco, zwykle istnieje realna szansa na skorzystanie z ulgi. Wtedy kolejnym krokiem jest weryfikacja, czy konkretne koszty mieszczą się w katalogu i jak je prawidłowo ująć w zeznaniu. W praktyce to właśnie dobór wydatków i dokumentów przesądza o bezpieczeństwie rozliczenia. Równie ważne jest to, by zachować spójność danych na fakturach i w deklaracji.

Jakie wydatki można odliczyć w ramach ulgi termomodernizacyjnej?

Odliczeniu podlegają wyłącznie te wydatki, które są związane z przedsięwzięciem poprawiającym parametry energetyczne budynku. Najczęściej są to działania takie jak ocieplenie, wymiana stolarki okiennej, modernizacja źródła ciepła czy usprawnienie przygotowania ciepłej wody użytkowej. W praktyce podatnicy łączą prace budowlane z zakupem urządzeń, bo dopiero zestaw takich działań daje wyraźne zmniejszenie zapotrzebowania na energię. Dobrze jest myśleć o termomodernizacji jako o procesie, a nie o pojedynczym zakupie.

W wielu domach sensownym początkiem jest audyt energetyczny, bo pozwala ustalić, gdzie budynek traci najwięcej energii i jakie prace dadzą najlepszy efekt. Sam audyt bywa też elementem dokumentacji inwestycji, który porządkuje zakres robót i ułatwia rozmowę z wykonawcami. Z punktu widzenia podatkowego najważniejsze jest jednak, aby wydatki były udokumentowane i wynikały z realnie wykonywanych czynności. Im bardziej logiczny jest ciąg działań, tym łatwiej obronić rozliczenie w razie pytań.

Materiały budowlane i urządzenia

W tej grupie mieszczą się wydatki na materiały budowlane oraz różnego typu urządzenia, które służą ograniczeniu strat ciepła i poprawie sprawności instalacji. Typowe przykłady to materiały do izolacji przegród zewnętrznych, elementy stolarki lub komponenty systemów grzewczych. W praktyce urządzenia są często największą pozycją kosztową, zwłaszcza gdy modernizacja obejmuje wymianę źródła ciepła. Warto zachować spójność: na fakturach powinno być jasno opisane, co kupiono i w jakim celu.

W kontekście OZE szczególnie często pojawiają się pompy ciepła oraz kolektory słoneczne, bo bezpośrednio dotyczą ogrzewania i podgrzewania wody. Takie rozwiązania zwykle wpisują się w logikę termomodernizacji, o ile są elementem przedsięwzięcia poprawiającego bilans energetyczny domu. Wydatki na urządzenia należy rozpatrywać razem z ich montażem i uruchomieniem, bo dopiero komplet tworzy funkcjonalny system. Z punktu widzenia podatnika ważne jest też, aby nie mieszać kosztów prywatnych, niezwiązanych z budynkiem, z kosztami inwestycji.

Żeby uporządkować najczęściej spotykane kategorie zakupów, można je ująć w następujących grupach, które regularnie przewijają się w rozliczeniach:

• materiały do ocieplenia przegród (np. ścian, dachu, stropu),
• stolarka budowlana ograniczająca straty energii (np. okna, drzwi, elementy montażowe),
• urządzenia grzewcze i elementy instalacji wspierające efektywność energetyczną,
• rozwiązania z obszaru odnawialnych źródeł energii, w tym pompy ciepła i kolektory słoneczne.

Jeżeli inwestycja jest rozbita na etapy, dobrze jest zbierać dokumenty na bieżąco, a nie dopiero pod koniec prac. Ułatwia to kontrolę budżetu i szybkie wyjaśnienie ewentualnych nieścisłości na fakturach. W praktyce to właśnie poprawne opisy pozycji na dokumentach sprzedaży ograniczają ryzyko sporu o to, czy dany zakup faktycznie dotyczył termomodernizacji. Równie ważne jest, aby faktura była wystawiona na osobę, która dokonuje odliczenia.

Usługi i instalacje

Oprócz zakupów materiałów ulga obejmuje również usługi oraz prace związane z wykonaniem i modernizacją instalacji. To istotne, bo sama wymiana urządzenia bez fachowego montażu często nie spełnia swojej roli, a w dodatku może powodować problemy techniczne. W praktyce rozliczane są usługi wykonawcze, montażowe i modernizacyjne, o ile wynikają z przedsięwzięcia termomodernizacyjnego. Warunek pozostaje ten sam: musi istnieć związek z poprawą bilansu energetycznego budynku.

Wydatki usługowe mają też tę cechę, że łatwo je pomylić z pracami typowo remontowymi, które nie wpływają na zużycie energii. Dlatego warto dopilnować, by zakres prac był opisany w sposób jednoznaczny, a dokumentacja nie budziła wątpliwości. Jeśli modernizujesz instalację grzewczą, dobrze jest mieć zapis, że prace dotyczą np. usprawnienia systemu ogrzewania, regulacji, wymiany elementów lub wykonania podłączeń. To pomaga wykazać, że celem było zmniejszenie zapotrzebowania na energię, a nie wyłącznie odświeżenie pomieszczeń.

W praktyce najczęściej spotyka się następujące typy usług, które podatnicy próbują powiązać z ulgą, dlatego warto je rozważyć w kontekście całej inwestycji:

• montaż i uruchomienie urządzeń grzewczych oraz systemów OZE,
• prace związane z modernizacją instalacji centralnego ogrzewania i ciepłej wody,
• roboty budowlane wpływające na zmniejszenie strat energii (np. docieplenia i uszczelnienia),
• usługi projektowe i diagnostyczne, w tym audyt energetyczny, jeśli jest powiązany z przedsięwzięciem.

Dobrą praktyką jest także zachowanie dodatkowych dokumentów, takich jak protokoły odbioru, karty gwarancyjne czy specyfikacje techniczne. Nie zastępują one faktur, ale wzmacniają wiarygodność rozliczenia i pokazują, że usługa była wykonana w konkretnym miejscu oraz w konkretnym zakresie. Przy większych inwestycjach instalacyjnych to często naturalny element współpracy z wykonawcą. W razie pytań łatwiej wtedy wykazać ciąg przyczynowo-skutkowy między wydatkiem a efektem energetycznym.

Jakie są zasady i limity odliczeń w 2025 roku?

W rozliczeniach podatkowych bardzo często przewija się maksymalny limit ulgi, czyli górna granica kwoty, jaką można odliczyć. W praktyce podatnicy posługują się wartością 53 tys. zł jako limitem przypadającym na osobę, co ma znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy dom ma dwóch współwłaścicieli i każdy ponosi część kosztów. Sama korzyść podatkowa zależy od stawki podatku, dlatego w obiegu informacyjnym pojawia się też przybliżenie, że ulga może oznaczać odzyskanie nawet około 23% poniesionych kosztów. Warto patrzeć na to realistycznie: odlicza się kwotę wydatków, a oszczędność wynika z tego, jak obniża się podstawa opodatkowania.

Istotny jest również okres rozliczenia. W praktyce funkcjonuje zasada, że odliczenia można wykazywać w kolejnych zeznaniach podatkowych w ramach limitu czasowego, który bywa określany jako 6 lat. To daje przestrzeń do rozliczania większych inwestycji etapami, szczególnie gdy w jednym roku dochód nie pozwala wykorzystać całej kwoty odliczenia. Dla bezpieczeństwa warto pilnować chronologii: kiedy poniesiono wydatek, kiedy zakończono etap prac i w którym PIT wykazano odliczenie.

W codziennej praktyce rozliczeń ważne są też źródła finansowania, bo część inwestycji jest wspierana dotacjami. Jeżeli korzystasz z dofinansowania, np. program Czyste Powietrze, trzeba uważać, aby nie odliczać tej części kosztów, która została sfinansowana z dotacji. Podatnik powinien odliczać wyłącznie to, co realnie pokrył z własnych środków, a dokumentacja powinna to odzwierciedlać. W razie wątpliwości najlepiej rozdzielić faktury lub mieć jasne zestawienie płatności.

Jeżeli inwestycja jest współfinansowana dotacją, odliczeniu w uldze termomodernizacyjnej podlega tylko ta część wydatków, którą podatnik faktycznie zapłacił z własnych pieniędzy.

Jak rozliczyć ulgę termomodernizacyjną?

Rozliczenie ulgi odbywa się w zeznaniu rocznym PIT, czyli w ramach standardowego rozliczenia podatku dochodowego. W praktyce podatnik wykazuje kwotę odliczenia zgodnie z posiadaną dokumentacją i pilnuje, aby mieściła się w limicie. Często pojawia się sformułowanie, że trzeba „złożyć wniosek w urzędzie skarbowym”, ale w codziennym rozumieniu chodzi o poprawne wykazanie ulgi w rocznym zeznaniu oraz przechowywanie dokumentów na wypadek weryfikacji. Najbezpieczniej jest przygotować sobie zestawienie faktur i płatności jeszcze przed wypełnianiem deklaracji.

Najważniejszym dowodem poniesienia kosztu jest faktura VAT. To ona potwierdza, co kupiono lub jaką usługę wykonano, kiedy powstał wydatek i na kogo został wystawiony dokument. Warto też zadbać o spójność danych: imię i nazwisko, adres, a także opis pozycji na fakturze powinny dawać się powiązać z termomodernizacją. Jeżeli faktura jest zbiorcza i zawiera elementy niezwiązane z przedsięwzięciem, dobrze jest poprosić sprzedawcę o doprecyzowanie lub rozdzielenie pozycji.

W praktyce sprawne rozliczenie opiera się na uporządkowaniu dokumentacji i konsekwentnym przypisywaniu wydatków do etapów prac. W tym pomaga prosty schemat postępowania, który porządkuje zarówno część podatkową, jak i organizacyjną:

1. Ustal zakres przedsięwzięcia, najlepiej na podstawie audytu energetycznego lub czytelnego planu prac.
2. Zbieraj wszystkie faktury i potwierdzenia płatności, dbając o to, aby były wystawione na podatnika korzystającego z ulgi.
3. Oddziel koszty finansowane dotacją, np. z programu Czyste Powietrze, od kosztów opłaconych z własnych środków.
4. Wpisz kwotę odliczenia w zeznaniu rocznym PIT, pilnując maksymalnego limitu i zasad rozliczania w czasie, w tym horyzontu 6 lat.

Osobnym tematem jest zgodność przedsięwzięcia z przepisami. W materiałach informacyjnych często podkreśla się, że wydatki muszą dotyczyć działań zgodnych z prawem budowlanym oraz katalogiem określanym przez rozporządzenie Ministra Inwestycji. W praktyce oznacza to, że nie każdy remont „przy okazji” da się podciągnąć pod termomodernizację, nawet jeśli poprawia komfort mieszkania. Jeśli modernizacja jest rozległa, warto mieć uporządkowane umowy z wykonawcami oraz opisy zakresu robót.

Kiedy nie można skorzystać z ulgi termomodernizacyjnej?

Najczęstszy powód utraty prawa do odliczenia jest prozaiczny: brak lub nieprawidłowa dokumentacja. Jeśli nie ma faktur, albo są one wystawione na inną osobę, urząd skarbowy może zakwestionować odliczenie. Podobnie dzieje się wtedy, gdy opis na fakturze jest zbyt ogólny i nie da się wykazać związku z termomodernizacją. W 2026 roku, przy rosnącej liczbie rozliczeń, staranność w dokumentach jest po prostu elementem higieny podatkowej.

Drugą dużą grupą ograniczeń są sytuacje, w których wydatek nie spełnia definicji przedsięwzięcia termomodernizacyjnego. Jeżeli prace nie prowadzą do zmniejszenia zapotrzebowania na energię albo nie dotyczą ograniczenia strat ciepła, mogą zostać uznane za zwykły remont. Wydatki powinny też dotyczyć działań zgodnych z prawem budowlanym, bo ulga nie obejmuje kosztów prac wykonanych „poza procedurą”. Dodatkowo odliczenie nie powinno obejmować tej części kosztów, która została pokryta z dotacji.

W codziennej praktyce warto uważać na kilka powtarzalnych sytuacji, które powodują zakwestionowanie ulgi, bo pojawiają się w rozmowach z podatnikami wyjątkowo często:

• brak faktury VAT lub faktury wystawione na inną osobę niż podatnik dokonujący odliczenia,
• ujęcie w odliczeniu wydatków niezwiązanych z termomodernizacją, czyli bez wpływu na efektywność energetyczną,
• odliczenie kosztów, które zostały sfinansowane dotacją, np. przez program Czyste Powietrze,
• przekroczenie maksymalnego limitu 53 tys. zł lub nieprawidłowe rozliczenie w czasie, w tym zasad związanych z 6 lat.

Jeżeli sytuacja jest nietypowa, na przykład inwestycja obejmuje kilka budynków, kilku współwłaścicieli albo prace rozciągnięte na dłuższy okres, warto wcześniej poukładać zasady rozliczania między osobami. To nie jest kwestia „sprytu”, tylko spójności: kto płaci, na kogo są faktury i kto wykazuje odliczenie w PIT. Takie podejście ogranicza ryzyko błędów i ułatwia wykazanie, że warunki formalne zostały spełnione. W efekcie ulga spełnia swoją rolę jako realne wsparcie dla inwestycji poprawiających parametry energetyczne domu.

Co warto zapamietać?:

• Ulga termomodernizacyjna pozwala na odliczenie wydatków związanych z poprawą efektywności energetycznej budynku od podstawy opodatkowania.
• W 2025 roku maksymalny limit odliczenia wynosi 53 tys. zł, co może oznaczać odzyskanie około 23% poniesionych kosztów.
• Odliczeniu podlegają wydatki na ocieplenie, wymianę stolarki okiennej, modernizację źródła ciepła oraz usługi związane z instalacjami.
• Właściciele domów jednorodzinnych oraz współwłaściciele mogą skorzystać z ulgi, pod warunkiem posiadania odpowiedniej dokumentacji.
• W przypadku korzystania z dotacji, odliczeniu podlega tylko ta część wydatków, która została pokryta z własnych środków.